İSG ÇEREZ BİLGİLER

BASİT EZBER TEKNİKLERİ

1.BASİT BOĞUCU GAZLAR
KODLAMA : HAKEM-P
1.H idrojen
2.A setilen
3.K arbondioksit
4.E tan
5.M etan
6.P ropan ve bütan

2.KİMYASAL BOĞUCU GAZLAR( Bu üçünü ezberlemek gerekli)
1.Karbonmonoksit
2.Hidrojen sülfür
3.Hidrojen Siyanür

3.TAHRİŞ EDİCİ GAZLAR
KODLAMA : KAFKAFA (Kaskafa dan aklınıza gelsin)

1.K LOR
2.A monyak
3.F osgen
4.K ükürtdioksit
5.A zot oksitler
6.F ormaldehit
7.A zotdioksit

4.SİSTEMİK ZEHİR ETKİSİ GÖSTEREN GAZLAR
KODLAMA: SFANK (Sfenk ten aklınıza gelsin)

1.S tibin
2.F osfin
3.A srin
4.N ikel karbonil
5.K arbonsülfür

HİPOKRATES; İlk kez kurşun zehirlenmesi gibi, çevre faktörlerine,
RAMAZZİNİ; Kurşun ve cıva zehirlenmelerini ve belirtilerini inceleyen İtalyan bilim adamı. Mesleksel astımıda tanımlamıştır.
“Hastalara mesleğini sorun”
PERCIVAL POTT; Mesleki kanserlerin araştırılmasının tarihçesi Percival Pott ile başlar. İlk kez 1775 yılında baca temizleyicilerinin skrotum kanserlerine neden olarak isi saptamış ve bu maddeye dikkat edilmesini istemiştir.
HEREDOT; İlk kez çalışanların verimli olabilmesi için yüksek enerjili besinlerle beslenmeleri gerektiğine değinmiştir.
DİOSCORİDES; zehirleri: bitkisel, hayvansal ve mineral kaynaklı olmak üzere ayırmıştır.
NICANDER; Kurşun koliği ve kurşun anemisini incelemiş ve özelliklerini tanımlamıştır.
PLİNY; Çalışma ortamındaki tehlikeli tozlara karşı çalışanların korunması amacıyla başlarına torba geçirmelerini önermiştir.
JUVENAL; Demircilerde görülen göz hastalıkları ve ayakta çalışanlarda varis oluşabileceğini açıklamıştır.
AGRİCOLA; Zehirler, etkileri, korunma önlemleri ve iş kazaları konusu üzerinde çalışmış, maden işçilerini gözlemlemiştir.
PLATON (EFLATUN); Zanaatkarların çalışma koşullarından kaynaklanan sorunları
GALEN; Hastalıklarda çevre faktörü.
PARACELSUS; Madencilerde ve baca temizleyicilerinde meslek hastalıkları saptamış, “De Morbis Metallicis” adlı kitabında, bu gün pnömokonyoz diye bilinen kronik akciğer hastalıklarının klinik tablosunu çizmiş ve “meslek hastalıkları riskinin artması, endüstriyel gelişmenin sonucudur demiştir.

*SAĞLIK VE GÜVENLİK PLANI:sadece yapı işlerinde uygulanır. Adından anlaşıldığı gibi yapı-plan ikisinde “p” harfi var
*SAĞLIK VE GÜVENLİK DÖKÜMANI:sadece maden işlerinde uygulanır. Kod; döküm=maden

3008 Sayılı İş Kanunu : 8 Haziran1936 yılında kabul edilmiş ve 1937 yılında yürürlüğe girmiştir. Böylece ilk kez işçi sağlığı ve iş güvenliği konusu ayrıntılı ve sistemli olarak
düzenlenmiştir.
3008 sayılı İş Kanunu, 1967 yılında 931 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmış ve ardından 25.08.1971 tarihinde 1475 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girmiştir.
2003 yılında 4857 sayılı İş Kanunu çıkarılmıştır.
Kod; 3914

20.06.2012 tarihinde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kabul edilmiş, 30.06.2012
tarihinde de Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

İş sağlığı ve güvenliği: İşyerinde işin yürütülmesi sırasında çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla yapılan sistemli ve bilimsel çalışmalardır.
İSG’nin Amacı;
A. Çalışanların korunması
B. İşletmenin korunması
C. Üretim ve kalitenin artırılması
D. Çevrenin korunması

1 İşçi Çalışıyor olsada
6331 Sayılı İsg Kanunu Uygulanacak

2 İşçi Çalışıyorsa
Çalışan Temsilcisi Olacak

3 veya daha az kişi çalışıyorsa ve bunları çalıştıranlar
Borçlar Kanunu

3 Kişiden fazla olan işyerleri meslek ve sanat erbabı (esnaf) dahil 4857 sayılı iş kanuna tabi olacak.

5 yıllık aralıklarla yenileme eğitimi
İş güv. uzmanı belgesi sahibi olan kişiler

5 ve üzerinde İşçi Çalışıyorsa
İşçinin Ücretleri Bankaya Yatacak

7 kişiden oluşur
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu

30 İşçi Çalışıyorsa, Belirsiz süreli iş sözleşmesi ve işçinin 6 ay kıdemi varsa;
İş Güvencesinden Yararlanılabilir. İşe iade Davası iş mahkemesine 1 ay (30 gün) içinde açılmalıdır.

50 İşçi Çalışıyorsa
İsg Kurulu Kurulacak 6 aydan fazla sürekli işler

Kamuda % 4 Özürlü ve % 2 eski hükümlü Çalıştıracak
Özel Sektörde % 3 Özürlü Çalıştıracak
Kod; KÖK 4-3-2

100-150 Kadın İşçi Çalışıyorsa
Emzirme Odası Açılacak

150 den fazla Kadın İşçi Çalışıyorsa
Kreş Ve Bakım Yurdu Kuracak

İsg ile ilgili kayıtlar 15 yıl saklama süresi

(İstanbul, Ankara, Zonguldak) Meslek hastalıkları hastaneleri

Onaylı defter yapılan tespitlere göre iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ile işveren tarafından birlikte veya ayrı ayrı imzalanır.

ÇALIŞAN TEMSİLCİLERİNE VERİLECEK EĞİTİM SÜRESİ
a) Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
b) Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
c) Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat şeklinde temel eğitimini almalıdır.

ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ
2-50 arası 1
51-100 arası 2
101-500 arası 3
501-1000 arası 4
1001 ile 2000 arası 5
2001 ve üzeri 6

ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ OLABİLMEK İÇİN
a) İşyerinin tam süreli daimi çalışanı olması,
b) En az 3 yıllık iş deneyiminin bulunması,
c) En az ortaokul düzeyinde öğrenim
İşyerinde bu niteliklere sahip çalışan bulunmaması halinde tüm diğer çalışanlar çalışan temsilcisi olma niteliğini kazanır.

İş güvenliği uzmanları, görev süreleri
a) Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 10 dakika.
b) Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 20 dakika.
c) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 40 dakika.

İş Yeri Hekimi Görev Süreleri
a) Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 5 dakika
b) Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 10 dakika.
c) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 15 dakika.

Diğer Sağlık Personeli Görev Süreleri
a) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 10 ila 49 çalışanı olan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 10 dakika.
b) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 50 ila 249 çalışanı olan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 15 dakika.
c) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 250 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde çalışan başına ayda en az 20 dakika.

İş sağlığı ve güvenliği kapsamında;
a) Az tehlikeli işyerlerinde, her 20 çalışan için 1 ilkyardımcı,
b) Tehlikeli işyerlerinde, her 15 çalışana kadar 1 ilkyardımcı,
c) Çok tehlikeli işyerlerinde, her 10 çalışana kadar 1 ilkyardımcı,
bulundurması zorunludur.

YUKUMLULUK SURELERI:
KRONİK ARSENIK-1 YIL
AKUT ARSENIK -1 AY
GÜRÜLTÜ-6 AY
TİTREŞİM-2 YIL
SILIKOZIS, BENZENE BAĞLI LÖSEMİ, ASBEST -10 YIL
KRONİK KURŞUN, PNÖMOKONYOZ- 3 YIL

PERYODIK SAĞLIK MUAYENELERİ
RADYASYON-1 AY
KURŞUN, CIVA -3 AY
ARSENIK -6AY

Asbest konsantrasyonu için limit değer;
0.1 lif/cm3
Kurşunun eşik sınır değeri (ESD) 40 mikro gram Pb/100 ml kan
Ortam için 0,075 mg/m3
Bağlayıcı biyolojik sınır değeri 70 mikro gram Pb/100 ml kan
Ortamdaki zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyon TLV/TWA değeri için 0,15 mg/m3

FİZİKSEL RİSK ETKENLERİ
• Gürültü,
• Titreşim (Vibrasyon),
• Aydınlatma ve Radyasyon
• Sıcaklık
• Basınç Değişimleri
Kod; BAS Titreşimli Gürültü
MARUZİYET SINIR VE EYLEM DEĞERLERİ
a) El-kol titreşimi için;
1. Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri: 5 m/s2.
2. Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet eylem değeri: 2,5 m/s2.
b)Bütün vücut titreşimi için;
1. sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri: 1,15 m/s2.
2. sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet eylem değeri: 0,5 m/s2.

KİMYASAL RİSK ETKENLERİ
Ağır metaller
Gazlar
Solventler ve yapıştırıcılar
Asit ve Alkali maddeler
Pestisidler
Kanserojen maddeler

ASBESTİN ÖZELLİKLERİ
Isıya dayanıklıdır (Ergime noktası demire eşdeğer),
Esnek, yüksek gerilme direncine sahip (Çelik telden daha mukavim),
Isı ve elektrik iletkenliği çok düşük,
Çeşitli kimyasallara karşı dayanıklı,
Mikroorganizmalara karşı dayanıklı,
Sürtünme ve aşınmaya karşı dayanıklı,
Çeşitli maddelerle kolay karışır, kolay şekillenir.

Serpantin Grubu; Magnezyum silikat ihtiva eder. Kıv­rımlı demete benzer ipliksi yapıdadır. En çok kullanılan ve en az riskli olan asbest türüdür.
Amphibol Grubu; Düz ipliksi yapıdadır. Bulundurduğu metal okside göre renk alır. Kırılgandır, aside dayanklıdır, mu­kavemeti düşüktür. Dört ana grubu vardır.
Krokidolit (Mavi); Sodyum demir silikat,
Amozit (Kahverengi); Demir, magnezyum silikat,
Tremolit; Kalsiyum magnezyum silikat,
Aktinolit; Kalsiyum, magnezyum, demir silikat.
Kod; TAKA

Çağrı üzerine çalışmada haftalık çalışma
süresi: 20 saat

Dalgıçlar çalışma süresi; 18 m. 3 saat,
40 m. 1/2 saat

Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler (iniş, çıkış, geçiş dahil)
a) 20-25 (20 hariç) m. derinlik 7 saat,
b) 25-30 (25 hariç) m. derinlik 6 saat,
c) 30-35 (30 hariç) m. derinlik 5 saat,
d) 35-40 (40 hariç) m. derinlik 4 saat.

Meslek Hastalıkları
· A Grubu, kimyasal
· B grubu, deri
· C Grubu, Pnömokonyoz, solunum
· D Grubu, bulaşıcı
· E Grubu, fiziki etken
Kod; Kim Deri Pantolonuma Bulaşan Fiziki etkeni gördü.

BİYOLOJİK
GRUP1 Hastalık yapmayan
GRUP2 has.yapar topluma yayılmayan
GRUP3 hast.yapar.top.yayılır tedavisi var
GRUP4 hast.yapar.top.yayılır tedavisi yok

PATLAYICI ORTAM-GAZ
BÖLGE 0 SIK SIK oluşan
BÖLGE 1 ara sıra oluşan
BÖLGE 2 nadiren

PATLAYICI ORTAM-TOZ
BÖLGE 20 SIK SIK oluşan
BÖLGE 21 ara sıra oluşan
BÖLGE 22 nadiren

G sürücü belgesi ile İş makineleri ve M

Kule vinçle çalışma durdurulmalı rüzgar hızı
50 km/h aştığında

KAZA ZINCIRI
1- İnsanın tabiat şartları karşısında zayıflığı
2- Kişisel kusurlar
3- Tehlikeli hareket – Tehlikeli durum
4- Kaza olayı
5- Yaralanma (zarar veya hasar)
Kod; İKiTelli’de Kaza Yaralanma

ORGANİK TOZ
Pamuk tozu, şeker kamışı tozu, keten tozu, mantar sporu, kümes hayvanı tüyü
İNORGANİK TOZ
Demir, kömür, kum, asbest, çimento

ORGANİK TOZ HASTALIKLARI
Bisinozis, Sert odun tozu, Mesleksel astım, Hipersensitivite (aşırı duyarlılık ) pnomonisi
İNORGANİK TOZ HASTALIKLARI
Silikozis, Kömür İşçisi Pnömokonyozu, Asbestozis, Siderosiz

BİYOLOJİK BAKIMDAN TOZLAR
Radyoaktif tozlar, İnert tozlar, Toksik tozlar, Alerjik tozlar, Fibrojenik tozlar, Kanserojen tozlar
Kod; RADYOAKTİF
RADYOAKTİF TOZLAR: (Uranyum, radyum, toryum)
İNERT TOZLAR: Akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapmayan (Baryum, demir tozu, mermer tozu)
TOKSİK TOZLAR: (Kurşun,krom,nikel,kadmiyum)
ALERJİK TOZLAR: (Pamuk tozu, keten,kenevir tozu, şeker kamışı tozu, kuşların tüylerinden gelen tozlar, organik tozlar ve cam yünü, Kireçtozu gibi inorganik tozlar)
KANSEROJEN TOZLAR: (Asbest lifleri, krom, nikel, kadmiyum, arsenik tozları, bazı metal tozları )
FİBROJENİK TOZLAR: Akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan (Silis (kuvars), kömür(antrasit, bitümlü kömür) kalay, berilyum, silikatlar (Asbest, talk, mika),

PESTİSİDLER
Herbisid- otlara karşı
Rodentisid- Fare vb. zararlı hayvanlara karşı
İnsektisid- Böceklere karşı
Fungusid – Mantarlara karşı kullanılan maddeler
Kod; HeRİF

SRC TÜRÜ MESLEKİ YETERLİLİK BELGESİ
SRC1 uluslararası yolcu taşımacılığı
SRC2 yurtiçi yolcu taşımacılığı
SRC3 uluslararası eşya-kargo taşımacılığı
SRC4 yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı
SRC5 tehlikeli madde taşımacılığı

YÜKSEK GERİLİM YAKLAŞMA MESAFESİ
50 – 3.500 V 30 cm.
3.500 – 10.000 V 60 cm.
10.000 – 50.000 V 90 cm.
50.000 – 100.000 V 120 cm.
100.000 – 250.000 V 300 cm.
250.000 – 450.000 V 450 cm.

Küçük Gerilim : 0 – 50 Volt arası
Alçak Gerilim : 50 – 1000 Volt arası
Orta Gerilim : 1000 – 36000 Volt arası
Yüksek Gerilim : 36000 – 170000 Volt arası
Çok Yüksek Gerilim : 170000 Volt’tan yukarısı

Hasta bakım personelinde en sık görülen; Hepatit -B
Tarım sektöründe en sık görülen; Şarbon
Şarbon tedavisi; Penisilin
Yaygın eklem ağrıları, terleme ve ateş; Brusella
Sigara dumanında ve asfalt yapısında; Benzpiren ve benzantrasen
Kanalizasyon ve maden işlerinde; Leptospirozis
Boya ve lastik endüstrisi çalışanların riski olup kansere neden olan; Naftil amin.
Pnömokonyozdan sonra madencilerde görülen hastalık; Tüberküloz
Mesleki maruziyet açısından en fazla rastlanan maruziyet yolu; solunum yolu
Mesleki maruziyet açısından en az rastlanan maruziyet yolu; sindirim sistemi
Mesleksel kanserler arasında en sık görülen; akciğer kanseri
Mesleksel astımın spesifik ve kesin bir tedavisi yoktur.
Tüberkülozdan korunmak için; BCG aşısı
Erkeklerde en sık görülen kanser türü; Akciğer ve prostat ile kolorektal kanserler
Kadınlarda en sık görülen kanser türü; Meme, tiroid ve kolorektal kanserler
Asbest= Mezotelyoma hastalığı
Naftil amin = Mesane kanseri
Kadmiyum = Prostat kanseri

BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ
MİKRO ORGANİZMALAR:
Bakteriler, Virüsler, Mantarlar, Parazitler

ELLE TAŞIMADA
YÜKLE İLGİLİ RİSK FAKTÖRLERİ
1. Yükün özellikleri
2. Fiziksel güç gereksinimi
3. Çalışma ortamının özellikleri
4. İşin gerekleri
Kod; ÇİF Yük

ELLE TAŞIMADA
6 TEMEL PRENSİP
Sırtın düz tutulması
Bacak kaslarını kullanma
Yükü vücuda yakın tutma
Dirsekleri vücuda yakın tutma
El içi ile kavrama
Ayakların doğru pozisyon alması
Kod; SuBaYDır El Ayak

Güvenli Bakım İçin Beş Temel Kural:
1-Planlama
2-Çalışma alanını güvenli hale getirme
3-Uygun ekipman kullanma
4-Planlandığı gibi çalışma
5-Son Kontrol

BAKIM ONARIM
Dolaysız nedenler (birinci basamak personele bağlı):
Arızalı donanım,
Makine veya ekipmanın beklenmeyen hareketi,
Temizlik eksikliği,
Güvenlik kuralları ihlali,
Şakalaşmak,
KKD kullanmama,
İzin olmadan çalışma.
Doğrudan ilişkili nedenler (denetleyici personele bağlı):
Acelecilik,
Yorgunluk,
Dikkat ve odaklanma eksikliği,
Tehlikeye alışkanlık,
Yetersiz iş özellikleri.
Yönetimden Kaynaklanan Sebepler:
1.Güvenli bir çalışma sisteminin eksikliği,
2.Etkili iletişim eksikliği (ör; eğitim, toplantı),
3.Etkin uygulama eksikliği.

5S JAPON SİSTEMİ
Ayıklama (Seiri),
Düzen(Seiton),
Temizlik (Seiso),
Standartlaştırma (Seiketsu),
Disiplin (Shitsuke)
Kod; STAD

BASF; Almanya’da kimya endüstrisinde faaliyet gösteren firma.

Trafo merkezlerinde kullanılması zorunlu kartlar ;
1-DOKUNMA TEHLİKE VAR KARTI “ Kırmızı Renk”
2-DİKKAT GERİLİM ALTINDA ÇALIŞMA VAR KARTI “Sarı Renk”
3-ÖZEL DURUM KARTI “Beyaz Renk”
4-DOKUNMA ÇALIŞMA VAR KARTI (Yardımcı Tehlike Kartı ) “Turuncu Renk”

İSG ile ilgili Uluslararası Kuruluşlar
•Uluslararası Çalışma Örgütü- ILO (1919); (Merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde ).
•Dünya Sağlık Örgütü- WHO (1946)
•Avrupa Komisyonu İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı- OSHA (1994)

İSG ile ilgili Ulusal Kuruluşlar
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Sağlık Bakanlığı
• Sosyal Sigortalar Kurumu
• Meslek Hastalıkları Hastanesi
• İşçi ve İşveren Sendikaları
• Meslek Odaları

Çalışma Hayatında Risk Grupları
• Çocuklar ve Gençler
• Kadınlar
• Yaşlılar
• Özürlüler

İnsidans hızı: Yeni ortaya çıkan hastalık sayısı
Prevalans hızı: Eski ve Yeni hastalık sayısı

Epidemiyolojide Araştırma Yöntemleri
• Tanımlayıcı Araştırmalar (kişi, yer, zaman)
• Kesitsel Araştırmalar
• Kohort Araştırmaları (Neden-sonuç ilişkisi)
• Vaka-kontrol Araştırmaları

İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu;
1. İşveren veya işveren vekili,
2. İş güvenliği uzmanı,
3. İşyeri hekimi,
4. İnsan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli bir kişi,
5. Bulunması halinde sivil savunma uzmanı,
6. Bulunması halinde formen, ustabaşı veya usta,
7. Çalışan temsilcisi, işyerinde birden çok çalışan temsilcisi olması halinde baş temsilci.

YANGIN SINIFLARI
A Sınıfı; Katı (odun, kömür, kağıt, ot, kumaş vb.)
B Sınıfı; Sıvı (benzin, benzol, mazot, solvent, katran, alkoller, mum vb.)
C Sınıfı; Gaz (metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı, doğalgaz, hidrojen vb.)
D Sınıfı; Metal (Alüminyum, Lityum, Magnezyum, Titanyum, Zirkonyum, Çinko, Baryum, Uranyum, Plütonyum Sodyum, Potasyum ve Kalsiyum vb.
F Sınıfı; Pişirme gereçlerindeki pişirme ortamı yangınları

Kod; A-Ahşap, B-Benzin, C-Gaz, D-Demir

Bir cevap yazın